Njech so zeleni a kćěje

Rostliny biblije

Diana Fryčec-Grimmigowa rozmołwja so ze sotru Gabrielu z Pančičanskeho klóštra wo bibliskich zelach.
prawa za wobrazy: MDR/Diana Fryčec-Grimmigowa

Ječmjeń a pšeńca běštej najwažnišej družinje zorna na polach bibliskeho časa. Chlěb z ječmjenja běše chlěb za chudych, tak rěkaše. Pšeńčny chlěb pak bě dwójce abo samo trójce telko hódny w tutym času. Bethlehem na přikład hodźi so tež přełožić na “Dom chlěba”. Mjeno města pokaza potajkim na to, zo bě zorno wažne w tutym regionje. Kochty na přikład wužiwachu ludźo něhdy tež k twarjenju domow.

Die Geburtskirche in Bethlehem
prawa za wobrazy: IMAGO

W bibliji rěči so wo něhdźe 130 rostlinach a zelach. Su to rostliny, kotrež móžeš jěsć. Su pak to tež  rostliny, z kotrymiž zamóže so čłowjek zdrasćić. Najwažniše z bibliskich rostlinow su pólne rostliny kaž krupnik, jahły, len, pšeńca. Tež wo sadowcach so w bibliji pisa: kaž wo jabłučinje, fize, oliwje – abo wo winje. Korjeniny a zela pak so runje tak naspomnja kaž koprik, želbija, jězop abo majoran. Mjez 130 rostlinami su wězo tež pyšne kwětki kaž krokus, narcisa, lilija abo tuchwilu kćějacy mak.

Cyblink

Zela z klóšterskeje zahrody
prawa za wobrazy: MDR/Diana Fryčec-Grimmigowa

W srjedźowěku njewužiwaše so cyblink jenož jako zelo, kotrež přidawaše so jědźam, ale w klóšterskich zahrodach plahowachu cyblink tež jako srědk pře bolenje žołdka abo pře melancholiji. W dźensnišim času je cyblink druhe najwoblubowaniše kuchinske zelo, po pětršilce.

Želbija

Zela z klóšterskeje zahrody
prawa za wobrazy: MDR/Diana Fryčec-Grimmigowa

Přez alpy dóńdźe želbija do našeho regiona. Mniša běchu zelo sobu přinjesli. Mjeno želbije přińdźe z łaćonšćiny “salvare” a rěka tak wjele kaž “žić”. To pokaza hižo na móc łopješkow. Wosebje w klóštrach wužiwachu a dźensa hišće wužiwaja želbiju, zo bychu posłodźeli jědźe.

Diana Fryčec-Grimmigowa rozmołwja so ze sotru Gabrielu z Pančičanskeho klóštra wo bibliskich zelach.
prawa za wobrazy: MDR/Diana Fryčec-Grimmigowa

Sotra Gabriela jako priorka administratorka Klóštra Marijina Hwězda w Pančicach-Kukowje napari želbiju ze wšelakimi mjatwičkami na čaj.

Pumplróža

Zela z klóšterskeje zahrody
prawa za wobrazy: MDR/Diana Fryčec-Grimmigowa

Benediktinscy mniša běchu jako prěni pumplróžu do klóšterskich zahrodow zwosadźeli, tak so praji. Kwětka ma mocow dosć skutkować jako srědk pře zymicu. Wosebita hojenska móc płaćeše tež na Jězus Chrysta, tohodla bu kwětka bjez ćernjow za křesćanow symbol wěry.

Blušć (efoj)

Zela z klóšterskeje zahrody
prawa za wobrazy: MDR/Diana Fryčec-Grimmigowa

Lěkarjo w antice wužiwachu efoj jako srědk pře spalenju. A dokelž so rostlina na fasadach cyle kruće dźerži, je to symbol přećelstwa, swěry a wěčneho  žiwjenja. W starym Romje kładźechu křesćenjo ćěła na efoj, jako znamjo nadźije zrowastanjenja.

posledni raz aktualizowane: 28. smažnika 2017, 08:56 hodź.