Temowy tydźeń w Serbskim rozhłosu Naše lube skoćata

We wšelakich wotstawkach mamy tu w Serbskim rozhłósu temowe tydźenje. To rěka, zo sej bjerjemy tydźeń chwile, zo bychmy wo jednej temje nadrobnišo rozprawjeli. Tónraz wěnujemy so našim lubym skoćatam.

Mädchen mit verschiedenen Haustieren
prawa za wobrazy: Colourbox.de
Ein kleiner Bär wird von einer Gruppe Polen gefunden und mitgenommen.
Młody mjedwjedź Wojtek bu wot pólskeho wójska přiwzaty. Pozdźišo přewza wón samo wjetše militariske nadawki. prawa za wobrazy: MDR/Braidmade Films

Hač domjace, dźiwje abo samo cyle eksotiske. Koło wokoło zwěrjatow eksistuja nimale telko mytow a stawiznow kaž wo nas ludźoch samych. Sće na přikład wědźeli, zo su so zwěrjata samo w časach wójnow jako wojacy zasadźeli? Kaž na přikład mjedwjedź Wojtek pólskeho wójska. Wojtek běše syriski bruny mjedwjedź, kiž bě wot 1940tych lět žiwy. Dokelž běše wón čłowjekam jara přistupny a samo dresěrowany, bu wón – kedźbu – jako wojak do druheho pólskeho korpsa přiwzaty. Podoficěr Wojtek, haj wón dósta samo militariski titul, bu mjez druhim w bitwje w italskim Monte Cassino zasadźeny.

Attrappe einer Brieftaube
prawa za wobrazy: MDR/Bayerschmidt

Tam je wón kisty ćežkich granatow nosył, kotrež bychu dyrbjeli hewak štyri čłowjekow njesć. Pozdźišo je Wojtek pjeća samo arabiskeho spiona lepił, za čož so jemu titul corporala (jendź. Corporal) spožći. Po wójnje je mjedwjedź Wojtek do zwěrjenca šotiskeho města Edinburgh přišoł, hdźež w starobje 22 lět 1963 zemrě. Při tym njebě Wojtek jeničke zwěrjo, kiž bu we wójsku zasadźene. Američenjo mějachu na přikład hołba (Taube) z mjenom G.I.Joe. Jako informant přenjese G.I. Joe tohorunja w času Druheje swětoweje wójny nowostki a militariske informacije za ameriske wójsko. Hołbik bu mjez druhim w Italskej a w Tuneziskej zasadźeny. To čłowjek wěrić nochce, ale kuriozne zwěrjeće stawizny, kiž su so woprawdźe tak wotměli.

Zwěrjata: My ludźo mamy k nim wosebity poćah. Haj, samo terapeutiska funkcija so jim husto připraji. Tak zasadźa so husto psy, kóčki, haj samo konje při hojenju a terapěrowanju chorych, zbrašenych abo staršich ludźi. Tola nic jenož to.

Tež na polu medijow, w telewiziji, haj samo w čłowječich stawiznach su a běchu zwěrjata stajnje prezentni. A samo tam přewzaja wone rolu dobreho, haj druhdy samo terapeutiskeho přećela.

Schauspieler Kaspar Capparoni zusammen mit dem Schäferhund anlässlich eines Pressetermins zur ZDF-Serie - Kommissar Rex.
prawa za wobrazy: IMAGO

Štó njedopomni so na znatu wopicu z telewizije z mjenom Charly? Abo na Flippera, woneho ameriskeho delfina abo na psa komissara Rexa? Jasne pak je. Dóńt wosebje tutych žiwochow njebě husto zwjeselacy, haj ani w zmysle na dobro zwěrjatow.

Ein wildlebender Schimpanse
prawa za wobrazy: Colourbox.de

17 lět dołho wusyłachu so na přikład epizody dyrdomdeja małeje wopički Charlyja w němskej telewiziji. Dohromady 14 šimpansow bě w tutych lětach rolu přewzało. Za to dyrbjachu so wopicy hižo wot młodosće sem trenować a dresěrować, štož bě naposledk tež přićina čehodla je so serija 2015 wotsadźiła.

Filmtiere Flipper Elijah Wood
prawa za wobrazy: IMAGO

Najwjetša kritika tu bě, zo njebě jasne, što so ze zwěrjatami po jich telewizijnym angažmenće stawa. Přetož zaso do dźiwiny so wone hižo integrować dać njedachu. Podobnje bě to tež pola Flippera a delfinow, kiž běchu rolu znateho cycaka přewzali.

Dalše zajimawostki koło wokoło našich lubych skoćatow namakaće tule w našim rjadowaku. Mjez druhim tež přinošk Tomaša Faski, kiž je so prašał, hač smědźa kóčki sobu do łoža?