Měrćin Wjenk informuje: Woprawdźe darmotne? Hry na šmóratkach a konsolach

Free to play. Tole pomjenuje hry, kotrež móžeš darmotnje hrać, wosebje na šmóratkach, ale tež na kompjuterach a konsolach. A hačrunjež za tute hry scyła ničo wudać njetrjebaš, nadźěła industrija digitalnych hrow z nimi dwě třećinje, potajkim nimale 100 miliardow eurow, swojeho wobrota. A to čini so z digitalnymi wobchodami a nakupami w hrach samych, hdźež někotři wjacore sta eurow a samo wjace wudadźa. Měrćin Wjenk je so k tomu wobhonił.

Ein Junge spielt ein Spiel auf seinem Smartphone.
prawa za wobrazy: imago images/ Russian Look

Hry su poprawom darmotne a tola industrija z nimi bjez kónca zasłuži. Kak je to móžno?

Zawody su spěšnje zrozumili, zo ludźo wosebje potom něšto w hrě kupja, hdyž je dołho a prawidłownje hraja, a hdyž tež raz digitalny wobchod w hrě wočinja. A za to wšo su sej wšelke strategije wumyslili. Spočatnje dóstanu hrajerki a hrajerjo w krótkich wotstawkach za mało dźěła wjele mytow a spěšnje w hrě postupja. Husto dyrbiš sej tute myta we wobchodźe potom wotewzać, z čimž so hnydom z wobchodom a tamnišimi poskitkami zeznaješ. Po wěstej chwili pak naraz hižo tak spěšnje njepostupuješ. Dyrbiš za přichodne myto abo wjace nazhonjenjow dlěje hrać, dlěje čakać ... abo sej prosće postup abo přichodne myto we wobchodźe kupiš. A potom to wšo naraz spěšnišo a lóšo běži. Woblubowane su tež dnjowe wužadanja. To su wšědnje hinaše nadawki, kiž su spěšnje spjelnjene a za kotrež poměrnje wjele dypkow syda. Ludźo tuž wšědnje raz do hry pohladaja a zwjetša hnydom dlěje wostanu.

Verschiedene Apps auf einem Apple iPhone6 Smartphone
prawa za wobrazy: imago images / MiS

Zapłaćiš potajkim za to, zo spěšnišo postupiš a hru tuž tak dołho hrać njetrjebaš. Zajimawy koncept, kiž pak po wšěm zdaću funguje. Što da hewak hišće móšnju w tajkich hrach wabi?

Indiwidualizacija. Přehnawane prajene hraja w někotrych hrach na spočatku wšitcy ze samsnymi, šěrymi figurami. Hdyž pak chceš swoju figuru po swójskich předstawach wuhotować a so wot druhich wotzběhnyć, móžeš sej we wobchodach husto wšelke drasty, kłobuki a tak dale spěšnje kupić. Zwjetša za jenož euro abo dwaj. Dźe potajkim wo wjele małych wudawkow. Alternatiwa je, zo sej tute wěcy jako myto nadźěłaš z tym, zo dołho a derje hraješ. Jedyn přikład je za to na přikład Fortnite, štož drje wosebje młodźina derje znaje. Na hrě samej so drje ničo njezměni, ale změniš napohlad swójskeje figury. Napadnješ a wusahuješ w hrě. Tu potajkim podobne socialne mechanizmy rólu hraja, kaž tež we woprawdźitym žiwjenju.

Candy Crush
prawa za wobrazy: imago images / Fotoarena

Kotre mechanizmy da hry a wobchody hišće takle nałožuja. Dawaja dalše přikłady za psychologiske triki?

Husto spyta so začuće za hódnotu wěcow zašlahać. W mnoho hrach njekupiš sej wěcy we wobchodźe direktnje, ale najprjedy jónu někajki digitalny pjenjez. Móžeš sej na přikład za pjeć eurow 7.000 digitalnych tolerjow kupić a z tymi potom we wobchodźe dale nakupuješ. A druhdy so samo wjacore tajke kroki zatwarja, zo by dospołnje přehlad a začuće za woprawdźite pjenjezy zhubił. Na přikład to potom tak wupada, zo sej najprjedy z prawymi pjenjezami digitalne tolerje kupiš, z tymi zaso cyle hinaše mnóstwo magiskich kulow, kotrež zaměniš do kuzłarskich kristalow, z kotrymiž móžeš sej potom w hrě něšto kupić. K tomu přińdźe, zo su digitalne tolerje a płaćizny tworow we wobchodach tak na so wothłosowane, zo maš přeco małe mnóstwo digitalnych tolerjow wyše, zo potajkim přeco z něšto pjenjezami z wobchodom zwjazany wostanješ.

W zwisku z tajkimi hrami smy tež husto žno wo tak mjenowanych lootboxach słyšeli, kiž su tajke něšto kaž pokładowa křinja. Što to dokładnje je?

Haj, tajku boksu abo křinju dóstanješ husto jako myto. A najprjedy raz njewěš, što je nutřka. Móža to być - wotwisnje wot hry - nowe figury, drasty, wosebite brónje abo tež dypki za postup. Někotre wěcy, wězo rědke wěcy, ći woprawdźite lěpšiny w hrě přinjesu. Křinju dyrbiš tuž wočinić a hdyž to činiš, widźiš najprjedy raz rjanu animaciju a słyšiš wosebity zwuk. A na tutych njejsu jenož programěrowarki dołho dźěłali ale cyłe wotrjady psychologow. Wšako dyrbja tute boksy napjatosć a předwjeselo budźić, na to, štož by móhło nutřka być. Wšako njedóstanješ tute křinje jenož jako myto za hraće, ale móžeš sej je wězo tež kupić.

Wosebje princip wonych lootboksow klinči tola chětro za hru wo zbožo. Što praja fachowcy poprawom k tomu?

Haj, mnozy psychologojo a psychologowki posudźuja, zo jedna so znajmjeńša po mechanizmach wo hru wo zbožo (Glücksspiel). W někotrych krajach dyrbi so tohodla we wobchodach šansa připisać, z kotrejž móžeš najlěpše a za hru najwuznamniše wobsahi dobyć. A w někotrych kraja njesmědźa so scyła tajke křinje w hrach jewić. Tak so Diablo Immortal dla tajkich křinjow na předań w Belgiskej scyła wozjewił njebě. A tež zawod, kiž kopańcowu hru FIFA produkuje, žno so dlěje z krajom před sudnistwami wadźi.

Tajke křinje njejsu mjenujcy jenož na hry za šmóratka wobmjezowane. Tak je kopańcowa hra FIFA mjez druhim za swój ultimate team znata. Podobnje kaž při Paninijowych wobrazkach koparjow dóstanješ pakćiki z hrajerjemi, z kotrychž sej swójske mustwa zestaješ. Koparjo su při tym připadnje na pakćiki rozdźělene a wězo su najlěpši koparjo kaž Messi, Ronaldo a Mbappe jara rědke. Tute pak wosebje potom trjebaš, hdyž so z druhimi hrajerjemi w interneće wubědźuješ.

W Němskej pak so tajke a hinaše elementy w digitalnych hrach wot zakonja za hry wo zbožo dotal njerjaduja. Porno tomu gremije w Němskej, kotrež posudźuja, za kotru starobu so hry hodźa, přiběrajcy tež na tajke mechanizmy při swojich rozsudach dźiwaja.

Christiano Ronaldo auf dem Rasen zum Schuss ausholend.
prawa za wobrazy: EA Sports

Kak problematiske da to wšo naposledk scyła je?

Po wšelkich přepytowanjach a studijach jenož něhdźe 2 procentaj wšěch hrajerkow a hrajerjow w tajkich darmotnych hrach prawidłownje pjenjezy wudawa. Při tym wučinja nakupy něhdźe 0,2 procentaj hrajerjow połojcu wšeho wobrota hrow. Tute mało mnóstwo ludźi pak za to ćim wjace pjenjez wuda. Husto samo wjacore sta a tysacy eurow. Problematiske při tym je, zo wusměri so mnoho mechanizmow na zranliwe skupiny, kaž na dźěći abo ludźi, pola kotrychž hrozy strach wotwisnosće.

Před něšto časom je sej Załožba za přepruwowanje tworow (Stiftung Warentest) štyrnaće hrow za šmóratkow wobhladała. Mjez druhim tajke znate hry kaž Minecraft, Candy Crush a Angry Birds 2. Pola wjetšiny hrow so porokuja problematiske wobchody, kiž zawjedu k nakupowanju.

Při tym su hry jara wšelake. Runje so na přikład w syći wjele do Diablo Immortal za šmóratko diskutuje. Na jednym boku so praji, zo móža ći, kiž chcedźa jenož jednanje dožiwić, hru bjez kóždehožkuli centa přehrać. Štóž pak chce so z druhimi hrajerjemi měrić, nima žanu šansu k tomu, chibazo wuda wjacore sta do tysacy eurow.

A kak da móžemy z tym wšěm nětko najlěpje wobchadźeć?

Hdyž jedna so wo hry za dźěći potom słyšiš a čitaš poprawom přeco zaso jednu radu, kiž starši poprawom tež znaja: so za to zajimować, što dźěći hraja, na spočatku pódla być, hdyž hraja a runjež raz sam abo sama wuspytać, zo dóstanješ začuće za hru a problematiske mechanizmy. Zdobom skići internet runje k digitalnym hram dosć a na dosć informacijow.

Hardcore-Gamer beim Zocken
prawa za wobrazy: MITTELDEUTSCHER RUNDFUNK

Wotkazy:

Jara nadrobna analyza wo tym, kak so z digitalnymi hrami pjenjezy zasłuža. Tež wjacore wužiwane psychologiske mechanizmy so rozkładu. Wot Instituta za ludologiju w Berlinje. Dalše informacije tule.

Poskitk Sewjerorynsko-Westfalskeje za staršich. Mjez druhim so hry za dźěći wot dźěći, młodostnych a fachowčow a fachowcow posudźuja. Tež mnoho informacijow dokoławokoło hrow a medijow. Hry za konsole a kompjuter steja w srjedźišću. Wjace wo tym zhoniće tule.

Přepytowanje wjacorych hrow za šmóratko. Wosebje pod zhladowanišćom, hač so za dźěći hodźa. Wot Załožby za přepruwowanje tworow, link tule.

Platforma, hdźež móža wužiwarjo a wužiwarki šmóratkowe hry posudźować. Při tym steja w srjedźišću mechanizmy a psychologiske triki, kiž wosoby k tomu zawjedu, hry wjele hrać a pjenjezy wudać. Jendźelskorěčna strona.

Podcast časopisa GameStar z psychologu wo tym, kak spytaja so hrajerjo a hrajerki z psychologiskimi trikami w darmotnych hrach wobwliwować. Něhdźe połdra hodźiny. Naposkać móžeće sej jón tule.